اسفار اربعه چیست و مراتب آنها توسط ملاصدرا چگونه تشریح شده …

نوشته شده در موضوع دسته‌بندی نشده در 01 اکتبر 2017

صدرالمتألهین شیرازی، بزرگترین اثر فلسفی و عرفانی خود را اسفار اربعه نامیده است. این فیلسوف بزرگ و عالی مقام کوشیده است، مسائل مهم فلسفه خود را به گونه ای تنظیم کند که با سفرهای چهارگانه عرفا در مراحل سیر و سلوک منطبق گردد. مساله اسفار اربعه در مراحل سیر و سلوک، پیش از صدرالمتألهین مطرح بوده و سابقه ای دیرینه دارد؛ ولی کوشش این فیلسوف بزرگ در راه انطباق مسائل عقلی با اسفار معنوی و مشاهدات حضوری، از ابتکارات وی محسوب می شود.

بعد از صدرالمتألهین نیز، درباره اسفار اربعه و مناسبت آن با مسائل حکمت متعالیه ، سخن بسیار گفته شده است. سفر صوری، نیازی به سخن گفتن نیست ؛ ولی سفر معنوی به چهار قسم تقسیم شده است. این چهار سفر به ترتیب عبارتند از:

  1. سفر از خلق بسوی حق
  2. سفر از حق بسوی حق بوسیله حق
  3. سفر از حق بسوی خلق بوسیله حق
  4. سفر از خلق بسوی خلق بوسیله حق

همانگونه که ملاحظه می شود، سفر اول و سفر سوم متقابل بوده و نسبت مبدأ و منتهای آنها معکوس یکدیگر است. البته با این تفاوت که در سفر سوم، قید «بوسیله حق» ذکر شده و در سفر اول، این قید وجود ندارد؛ ولی سفر دوم و سفر چهارم اگرچه از یک جهت با یکدیگر متقابل اند، ولی از جهت دیگر با یکدیگر مشترک می باشند. تقابل آنها از این جهت است که در مبدأ و منتهی با یکدیگر اختلاف دارند؛ ولی اشتراک آنها از این جهت است که در هر دو مورد، قید «بوسیله حق» ذکر شده است.

سفر اول از اسفار اربعه

حکیم قمشه ای بر این عقیده است که در سفر اول، کلیهٔ حجاب های ظلمانی و نورانی که بین شخصی سالک و حققت ازلی و ابدی او کشیده شده است، برداشته میشود. در پایان این سفر، سالک به مشاهده جمال حق پرداخته و ذات او در حق فانی میگردد. در اینجا وجود سالک، وجود حقانی گشته و حالت محو بر وی عارض میگردد. در همین حالت است که شطح گفتن آغاز می کند و در نتیجه با عواقب آن نیز روبرو میگردد.

سفر دوم از اسفار اربعه

اما در سفر دوم که شخصی سالک به مقام ولایت نائل آمده و وجود وی یک وجود حقانی گشته، سفر خود را از موقف ذات آغاز کرده و بسوی کمالات، یکی پس از دیگری پیش میرود؛ تا جایی که همهٔ کمالات را مشاهده کرده و جز اسمای مستأثره، همهٔ اسمای حق را می آموزد. در اینجا ولایت سالک، تام و تمام شده و ذات و صفات و افعالش، در ذات و صفات و افعال حق فانی می گردد؛ به حق میشنود و به حق می بیند.

سفر سوم از اسفار اربعه

بعد از این سفر، سفر سوم است که از حق بسوی خلق بوده و بوسیله حق انجام می پذیرد. در این سفر، سالک مراتب افعالی حق را سیر می کند. در این سیر و سلوک حالت محو زائل گشته و صحو کامل برای وی حاصل میگردد. در همین سفر است که سالک عوالم جبروت، ملکوت و ناسوت را طی کرده و آنچه در این عوالم است – اعم از اعیان و لوازم آن — را مشاهده می نماید و در اینجاست که می توان گفت بهره ای از نبوت و پیغمبری نصیب سالک گشته و در عالم معارف، از ذات و صفات و افعال حق تبارک و تعالی سخن میگوید. این نبوت، نبوت تشریع نبوده و به هیچ وجه نمیتوان او را پیغمبر نامید؛ زیرا احکام شریعت را از پیغمبر مطلق فرا میگیرد و در همهٔ این امور، تابع او می باشد. در اینجا سفر سوم پایان یافته و سفر چهارم آغاز میگردد.

سفر چهارم از اسفار اربعه

سفر چهارم، از خلق بسوی خلق و بوسیلهٔ حق انجام می پذیرد. مشاهدهٔ خلایق و آثار و لوازم آنها، از خصوصیات این سفر است. در این سفر، سالک همه ضررها و منفعت های نزدیک و دور یعنی دنیا و آخرت را بخوبی میداند و از کیفیت رجوع همه امور به خداوند و نتایج خوب و بد آن آگاه است. بنابراین، سالک این سفر، پیغمبر تشریع بوده و نام پیغمبری نیز، بر وی اطلاق میگردد؛ زیرا از آنچه سعادت و شقاوت بشر به آن بستگی دارد، خبر داده و همه این امور را بوسیله حق انجام میدهد. وجود او یک وجود حقانی است که اشتغال به اینگونه امور، هرگز او را از توجه به حق باز نمی دارد.

با توجه به آنچه تاکنون در اینجا ذکر شد، به روشنی معلوم می شود. آنچه غزالی آن را نبوت اکتسابی خوانده و شیخ اکبر محی الدین عربی نیز آن را تایید کرده است، تنها با سفر سوم از مراحل سیر و سلوک انسان قابل انطباقی است؛ اما آنچه در سفر چهارم تحقق می پذیرد، اکتسابی نبوده و به برگزیدگان حق تبارک و تعالی اختصاص دارد.

Article source: http://ebrahimi-dinani.com/asfar/

نتایج جستجو قمشه
               
عکس محصول عکس محصول عکس محصول عکس محصول
     
مجموعه سخنرانی دکتر حسین الهی قمشهای 1 اورجینال کاملترین مجموعه سخنرانی های دکتر الهی قمشه ای (به صورت اورجینال)(DVD) وصال عشق، دکتر الهی قمشهای اورجینال مجموعه سخنرانی دکترحسین الهی قمشهای 2 اورجینال
     

تعداد 4 عدد CD

شامل ۲ CD با بالاترین کیفیت

مجموعهای منتخب از سخنرانیهای دکتر حسین الهی قمشهای

قابل پخش در تمامی دستگاههای خانگی

     
8,000 تومان خرید مجموعه سخنرانی دکتر حسین الهی قمشهای 1 اورجینال 8,700 تومان خرید کاملترین مجموعه سخنرانی های دکتر الهی قمشه ای (به صورت اورجینال)(DVD) 8,000 تومان خرید وصال عشق، دکتر الهی قمشهای اورجینال 8,000 تومان خرید مجموعه سخنرانی دکترحسین الهی قمشهای 2 اورجینال
     
     
               
عکس محصول عکس محصول عکس محصول عکس محصول
     
روضه الرضوان، نور عرفان، دکتر الهی قمشه ای اورجینال گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای/اورجینال متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای/اورجینال متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای/اورجینال
     

تعداد 1 عدد DVD

گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای
 

متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای

متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای

     
8,000 تومان خرید روضه الرضوان، نور عرفان، دکتر الهی قمشه ای اورجینال 7,000 تومان خرید گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای/اورجینال 6,500 تومان خرید  متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای/اورجینال 5,500 تومان خرید  متن کامل 52 سخنرانی از دانشمند بزرگ دکتر الهی قمشه ای/اورجینال
     
     
               
عکس محصول      
     
گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای/اورجینال      
     

گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای

     
     
5,000 تومان خرید  گلچین 34 سخنرانی دکتر الهی قمشه ای/اورجینال            
     

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code